
​Biuro Raportów Środowiskowych
Hubert Nowakowski
Inwentaryzacje przyrodnicze
Czym jest inwentaryzacja przyrodnicza?
Inwentaryzacja przyrodnicza to specjalistyczne opracowanie oparte na badaniach terenowych, którego celem jest rozpoznanie rzeczywistego stanu Å›rodowiska przyrodniczego na obszarze planowanej inwestycji oraz w jej otoczeniu. Obejmuje ona identyfikacjÄ™ elementów przyrody ożywionej i nieożywionej, w tym roÅ›lin, zwierzÄ…t, grzybów, zbiorowisk roÅ›linnych oraz siedlisk przyrodniczych.
​
SzczególnÄ… uwagÄ™ poÅ›wiÄ™ca siÄ™ gatunkom i siedliskom objÄ™tym ochronÄ… prawnÄ…, wynikajÄ…cÄ… z przepisów krajowych oraz regulacji Unii Europejskiej. Inwentaryzacja pozwala okreÅ›lić rozmieszczenie i znaczenie przyrodnicze poszczególnych elementów Å›rodowiska, a także wskazać potencjalne kolizje z planowanym przedsiÄ™wziÄ™ciem.
​
Jest to kluczowy etap rozpoznania terenu, który umożliwia Å›wiadome i odpowiedzialne planowanie inwestycji, z uwzglÄ™dnieniem wartoÅ›ci przyrodniczych oraz zasad zrównoważonego rozwoju.
Kiedy jest potrzebna inwentaryzacja przyrodnicza?
Inwentaryzacja przyrodnicza jest wymagana zawsze wtedy, gdy planowane dziaÅ‚ania mogÄ… ingerować w Å›rodowisko naturalne, w szczególnoÅ›ci na terenach zieleni, gruntach niezabudowanych lub w obszarach o podwyższonych walorach przyrodniczych.
​​
Najczęściej konieczność jej wykonania pojawia się przy:
-
realizacji nowych inwestycji budowlanych,
-
rozbudowie lub przebudowie istniejÄ…cych obiektów,
-
modernizacjach i termomodernizacjach budynków,
-
inwestycjach liniowych (drogi, linie energetyczne),
-
inwestycjach energetycznych (farmy wiatrowe, fotowoltaiczne),
-
zagospodarowaniu terenów zieleni urzÄ…dzonej,
-
przedsięwzięciach realizowanych na obszarach objętych ochroną przyrody.
​
W praktyce inwentaryzacja stanowi podstawowe źródÅ‚o danych przyrodniczych wykorzystywane w procedurach administracyjnych oraz dokumentacjach Å›rodowiskowych.












Inwentaryzacja przyrodnicza, a decyzja
o środowiskowych uwarunkowaniach
W procedurze uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwentaryzacja przyrodnicza pełni rolę materiału dowodowego, potwierdzającego faktyczny stan środowiska.
​
W przypadku Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia (KIP) inwentaryzacja bywa elementem fakultatywnym, jednak często znacząco zwiększa kompletność i wiarygodność dokumentacji.
​
W przypadku Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (Raport OOŚ) wykonanie inwentaryzacji przyrodniczej jest co do zasady obowiązkowe, a jej wyniki stanowią integralny załącznik dokumentu.
​
Format dokumentacji, zawierającej wyniki inwentaryzacji przyrodniczej, określa Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 17 marca 2022 r. w sprawie formatu dokumentu zawierającego wyniki inwentaryzacji przyrodniczej oraz formatu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
​
Na podstawie danych z inwentaryzacji możliwe jest:
-
rzetelne określenie oddziaływań inwestycji,
-
zaprojektowanie działań minimalizujących wpływ na środowisko,
-
wskazanie ewentualnych kompensacji przyrodniczych.
Inwentaryzacja przyrodnicza,
a decyzja zezwalajÄ…ca na usuniÄ™cie drzew i krzewów
Jednym z czÄ™stych zastosowaÅ„ inwentaryzacji przyrodniczej jest inwentaryzacja dendrologiczna, wykonywana na potrzeby uzyskania zezwolenia na usuniÄ™cie drzew lub krzewów.
​
Opracowanie to zawiera m.in.:
-
identyfikacjÄ™ gatunkowÄ… drzew i krzewów,
-
pomiary obwodów pni,
-
ocenÄ™ stanu zdrowotnego,
-
lokalizacjÄ™ drzew na mapie,
-
analizÄ™ potencjalnego wystÄ™powania gatunków chronionych (np. ptaków, nietoperzy).
​
Rzetelnie wykonana inwentaryzacja minimalizuje ryzyko odmowy wydania decyzji administracyjnej oraz umożliwia zaplanowanie nasadzeń zastępczych lub przesadzeń, jeśli są one wymagane.
Co zawiera inwentaryzacja przyrodnicza?
Zakres inwentaryzacji dostosowywany jest do charakteru inwestycji i wymagaÅ„ organów, jednak standardowo obejmuje m.in.:
-
inwentaryzację florystyczną (rośliny, zbiorowiska roślinne),
-
inwentaryzację faunistyczną (zwierzęta, w tym ptaki i nietoperze),
-
identyfikacjÄ™ siedlisk przyrodniczych,
-
analizę przyrody nieożywionej,
-
ocenę powiązań z korytarzami ekologicznymi,
-
analizÄ™ wpÅ‚ywu planowanego przedsiÄ™wziÄ™cia na bioróżnorodność,
-
propozycje działań minimalizujących i kompensacyjnych.
​
Efektem prac jest raport z inwentaryzacji przyrodniczej, zawierajÄ…cy opis terenu, listy gatunków, mapy tematyczne opracowane w systemach GIS oraz dokumentacjÄ™ fotograficznÄ….

Czas wykonania inwentaryzacji przyrodniczej
Czas realizacji inwentaryzacji zależy od jej zakresu oraz pory roku. Najbardziej miarodajne wyniki uzyskuje siÄ™ podczas sezonu wegetacyjnego, trwajÄ…cego od wczesnej wiosny do późnego lata.
​
W przypadku inwestycji o wiÄ™kszym stopniu skomplikowania rekomendowane jest prowadzenie badaÅ„ w cyklu wielosezonowym, obejmujÄ…cym różne fazy rozwoju roÅ›lin oraz aktywnoÅ›ci zwierzÄ…t. Minimalny zakres czasowy ustalany jest zawsze indywidualnie, z uwzglÄ™dnieniem wymogów formalnych i harmonogramu Inwestora.
Koszt inwentaryzacji przyrodniczej
Koszt wykonania inwentaryzacji przyrodniczej ustalany jest indywidualnie i zależy m.in. od:
-
zakresu badań,
-
powierzchni terenu,
-
charakteru i stopnia przekształcenia obszaru,
-
rodzaju planowanego przedsięwzięcia,
-
czasu trwania prac terenowych.
​
Niższe koszty dotyczÄ… zazwyczaj terenów silnie przeksztaÅ‚conych antropogenicznie, natomiast bardziej zÅ‚ożone opracowania wymagane sÄ… na obszarach o wysokich walorach przyrodniczych lub objÄ™tych ochronÄ….
Zakres usług
W ramach usług inwentaryzacji przyrodniczych oferujemy m.in.:
-
inwentaryzacje florystyczne i faunistyczne,
-
inwentaryzacje dendrologiczne,
-
rozpoznanie siedlisk przyrodniczych,
-
opracowania na potrzeby KIP i Raportów OOÅš (oraz kompleksowe przygotowanie Kart Informacyjnych PrzedsiÄ™wziÄ™cia oraz Raportów OOÅš – od etapu badaÅ„ terenowych po kompletne opracowanie dokumentacji wymaganej w postÄ™powaniach administracyjnych),
-
opracowania kartograficzne i GIS.
​
UsÅ‚ugi realizujemy na terenach objÄ™tych planowanymi inwestycjami – niezależnie od ich lokalizacji i charakteru, każdorazowo dostosowujÄ…c zakres prac do specyfiki przedsiÄ™wziÄ™cia, uwarunkowaÅ„ Å›rodowiskowych oraz aktualnych wymogów formalnoprawnych.
​
Z realizowanych przez nas usÅ‚ug korzystajÄ… zarówno podmioty publiczne, w tym jednostki samorzÄ…du terytorialnego i administracja, jak i inwestorzy prywatni oraz firmy deweloperskie. WspóÅ‚pracujemy również z organizacjami pozarzÄ…dowymi, stowarzyszeniami przyrodniczymi oraz innymi instytucjami, dla których istotne jest opracowanie wiarygodnej i zgodnej z przepisami dokumentacji przyrodniczej.
