Inwentaryzacje przyrodnicze

Czym jest inwentaryzacja przyrodnicza?

Inwentaryzacja przyrodnicza to specjalistyczne opracowanie oparte na badaniach terenowych, którego celem jest rozpoznanie rzeczywistego stanu środowiska przyrodniczego na obszarze planowanej inwestycji oraz w jej otoczeniu. Obejmuje ona identyfikację elementów przyrody ożywionej i nieożywionej, w tym roślin, zwierząt, grzybów, zbiorowisk roślinnych oraz siedlisk przyrodniczych.

Szczególną uwagę poświęca się gatunkom i siedliskom objętym ochroną prawną, wynikającą z przepisów krajowych oraz regulacji Unii Europejskiej. Inwentaryzacja pozwala określić rozmieszczenie i znaczenie przyrodnicze poszczególnych elementów środowiska, a także wskazać potencjalne kolizje z planowanym przedsięwzięciem.

Jest to kluczowy etap rozpoznania terenu, który umożliwia świadome i odpowiedzialne planowanie inwestycji, z uwzględnieniem wartości przyrodniczych oraz zasad zrównoważonego rozwoju.

Kiedy jest potrzebna inwentaryzacja przyrodnicza?

Inwentaryzacja przyrodnicza jest wymagana zawsze wtedy, gdy planowane działania mogą ingerować w środowisko naturalne, w szczególności na terenach zieleni, gruntach niezabudowanych lub w obszarach o podwyższonych walorach przyrodniczych.

Najczęściej konieczność jej wykonania pojawia się przy:

realizacji nowych inwestycji budowlanych,
rozbudowie lub przebudowie istniejących obiektów,
modernizacjach i termomodernizacjach budynków,
inwestycjach liniowych (drogi, linie energetyczne),
inwestycjach energetycznych (farmy wiatrowe, fotowoltaiczne),
zagospodarowaniu terenów zieleni urządzonej,
przedsięwzięciach realizowanych na obszarach objętych ochroną przyrody.

W praktyce inwentaryzacja stanowi podstawowe źródło danych przyrodniczych wykorzystywane w procedurach administracyjnych oraz dokumentacjach środowiskowych.

To play, press and hold the enter key. To stop, release the enter key.

Inwentaryzacja przyrodnicza, a decyzja
o środowiskowych uwarunkowaniach

W procedurze uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwentaryzacja przyrodnicza pełni rolę materiału dowodowego, potwierdzającego faktyczny stan środowiska.

W przypadku Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia (KIP) inwentaryzacja bywa elementem fakultatywnym, jednak często znacząco zwiększa kompletność i wiarygodność dokumentacji.

W przypadku Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (Raport OOŚ) wykonanie inwentaryzacji przyrodniczej jest co do zasady obowiązkowe, a jej wyniki stanowią integralny załącznik dokumentu.

Format dokumentacji, zawierającej wyniki inwentaryzacji przyrodniczej, określa Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 17 marca 2022 r. w sprawie formatu dokumentu zawierającego wyniki inwentaryzacji przyrodniczej oraz formatu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Na podstawie danych z inwentaryzacji możliwe jest:

rzetelne określenie oddziaływań inwestycji,
zaprojektowanie działań minimalizujących wpływ na środowisko,
wskazanie ewentualnych kompensacji przyrodniczych.

Inwentaryzacja przyrodnicza,
a decyzja zezwalająca na usunięcie drzew i krzewów

Jednym z częstych zastosowań inwentaryzacji przyrodniczej jest inwentaryzacja dendrologiczna, wykonywana na potrzeby uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów.

Opracowanie to zawiera m.in.:

identyfikację gatunkową drzew i krzewów,
pomiary obwodów pni,
ocenę stanu zdrowotnego,
lokalizację drzew na mapie,
analizę potencjalnego występowania gatunków chronionych (np. ptaków, nietoperzy).

Rzetelnie wykonana inwentaryzacja minimalizuje ryzyko odmowy wydania decyzji administracyjnej oraz umożliwia zaplanowanie nasadzeń zastępczych lub przesadzeń, jeśli są one wymagane.

Co zawiera inwentaryzacja przyrodnicza?

Zakres inwentaryzacji dostosowywany jest do charakteru inwestycji i wymagań organów, jednak standardowo obejmuje m.in.:

inwentaryzację florystyczną (rośliny, zbiorowiska roślinne),
inwentaryzację faunistyczną (zwierzęta, w tym ptaki i nietoperze),
identyfikację siedlisk przyrodniczych,
analizę przyrody nieożywionej,
ocenę powiązań z korytarzami ekologicznymi,
analizę wpływu planowanego przedsięwzięcia na bioróżnorodność,
propozycje działań minimalizujących i kompensacyjnych.

Efektem prac jest raport z inwentaryzacji przyrodniczej, zawierający opis terenu, listy gatunków, mapy tematyczne opracowane w systemach GIS oraz dokumentację fotograficzną.

Czas wykonania inwentaryzacji przyrodniczej

Czas realizacji inwentaryzacji zależy od jej zakresu oraz pory roku. Najbardziej miarodajne wyniki uzyskuje się podczas sezonu wegetacyjnego, trwającego od wczesnej wiosny do późnego lata.

W przypadku inwestycji o większym stopniu skomplikowania rekomendowane jest prowadzenie badań w cyklu wielosezonowym, obejmującym różne fazy rozwoju roślin oraz aktywności zwierząt. Minimalny zakres czasowy ustalany jest zawsze indywidualnie, z uwzględnieniem wymogów formalnych i harmonogramu Inwestora.

Koszt inwentaryzacji przyrodniczej

Koszt wykonania inwentaryzacji przyrodniczej ustalany jest indywidualnie i zależy m.in. od:

zakresu badań,
powierzchni terenu,
charakteru i stopnia przekształcenia obszaru,
rodzaju planowanego przedsięwzięcia,
czasu trwania prac terenowych.

Niższe koszty dotyczą zazwyczaj terenów silnie przekształconych antropogenicznie, natomiast bardziej złożone opracowania wymagane są na obszarach o wysokich walorach przyrodniczych lub objętych ochroną.

Zakres usług

W ramach usług inwentaryzacji przyrodniczych oferujemy m.in.:

inwentaryzacje florystyczne i faunistyczne,
inwentaryzacje dendrologiczne,
rozpoznanie siedlisk przyrodniczych,
opracowania na potrzeby KIP i Raportów OOŚ (oraz kompleksowe przygotowanie Kart Informacyjnych Przedsięwzięcia oraz Raportów OOŚ – od etapu badań terenowych po kompletne opracowanie dokumentacji wymaganej w postępowaniach administracyjnych),
opracowania kartograficzne i GIS.

Usługi realizujemy na terenach objętych planowanymi inwestycjami – niezależnie od ich lokalizacji i charakteru, każdorazowo dostosowując zakres prac do specyfiki przedsięwzięcia, uwarunkowań środowiskowych oraz aktualnych wymogów formalnoprawnych.

Z realizowanych przez nas usług korzystają zarówno podmioty publiczne, w tym jednostki samorządu terytorialnego i administracja, jak i inwestorzy prywatni oraz firmy deweloperskie. Współpracujemy również z organizacjami pozarządowymi, stowarzyszeniami przyrodniczymi oraz innymi instytucjami, dla których istotne jest opracowanie wiarygodnej i zgodnej z przepisami dokumentacji przyrodniczej.